XXIX Dzień Judaizmu w Archidiecezji Lubelskiej – reacja

Źródło: KUL

XXIX Dzień Judaizmu w Archidiecezji Lubelskiej LUD BOGA

„Twój lud będzie moim ludem, a Twój Bóg – moim Bogiem (Rt 1,16).

Centrum Relacji Katolicko-Żydowskich KUL im. Abrahama J. Heschela oraz Archidiecezjalne Centrum Dialogu Katolicko-Żydowskiego zapraszają na XXIX Dzień Judaizmu w Archidiecezji Lubelskiej LUD BOGA „Twój lud będzie moim ludem, a Twój Bóg – moim Bogiem (Rt 1,16).

Obchody w poniedziałek, 19 stycznia 2026, godz. 18.00 w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II (aula 1031 Collegium Jana Pawła II).

Program

• Prowadzenie – Wojciech Andrusiewicz, Dyrektor ANMiK
• Słowo powitania – Ks. prof. Mirosław Kalinowski, Rektor KUL, przewodniczący Zarządu Centrum Heschela KUL
• Słowo wprowadzenia – Abp Stanisław Budzik, Metropolita Lubelski, Wielki Kanclerz KUL
• Słowo – Bp Antonio Staglianò, Przewodniczący Papieskiej Akademii Teologicznej w Watykanie
• Liturgia słowa – (Rt 1,15-18.22; Łk 19,1-9)
• „Rut w tradycji żydowskiej” – Rabin Boaz Pash, Jerozolima
• „Rut w tradycji katolickiej” – dr Wiktor Komarnicki OP
• Modlitwa o pokój – Kantor Symcha Keller i Bp Mieczysław Cisło
• Występ muzyczny – Muzycy z Filharmonii Lubelskiej
• Podsumowanie – Ks. dr Paweł Rytel-Andrianik, dyrektor Centrum Heschela KUL
• Słowo podziękowania – Ks. dr Tomasz Adamczyk, dyrektor Archidiecezjalnego Centrum Dialogu Katolicko-Żydowskiego

"Więź rodzi się z decyzji serca”. KUL gospodarzem XXIX Dnia Judaizmu w Archidiecezji Lubelskiej

„Twój lud będzie moim ludem, a Twój Bóg – moim Bogiem” – słowa Rut, wypowiedziane w chwili niepewności i wyboru, stały się punktem odniesienia XXIX Dnia Judaizmu w Archidiecezji Lubelskiej. Spotkanie na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II podkreśliło wspólne korzenie wiary oraz konieczność budowania relacji katolicko-żydowskich opartych na kulturze spotkania, pamięci i odpowiedzialności. „Kiedy szukamy tego zdania, które patronuje Dniowi Judaizmu z księgi Rut, wyraźnie pojawia się jeden Bóg” - mówił rektor KUL ks. prof. Mirosław Kalinowski.

Jeden Bóg, jedna nadzieja

Otwierając obchody, rektor KUL zwrócił uwagę, że Dzień Judaizmu wiąże się z obchodzonym w Kościele Tygodniem Modlitw o Jedność Chrześcijan. Jak podkreślał, w tym kontekście powracają te same treści: jeden Bóg oraz wezwanie do jedności wyrażone słowami „jeden Duch, jedno ciało, jedna nadzieja”.

• Widać wyraźnie, że ten obszar jest bardzo newralgiczny, bo zachęca, by szukać tego, co łączy, co sprawia, że znajdujemy swoje wspólne korzenie – zaznaczył Ksiądz Rektor. Odwołując się do sześćdziesięciu lat drogi od ogłoszenia deklaracji Nostra aetate, mówił o potrzebie „dialogu, spotkania i odwagi w myśleniu”.

„Więź nie rodzi się tylko z podobieństwa”

Metropolita lubelski abp Stanisław Budzik podkreślił, że Dzień Judaizmu w Kościele katolickim nie jest jedynie wydarzeniem wpisanym w kalendarz, ale znakiem drogi pamięci, szacunku i uczenia się współodpowiedzialności przed Bogiem. Nawiązując do słów Rut, przypomniał, że zostały one wypowiedziane w sytuacji granicznej – bólu po stracie i niepewności jutra.

• Te słowa są bardzo ważne dla naszych relacji katolicko-żydowskich. One nas uczą, że więź nie rodzi się tylko z podobieństwa, ale z decyzji serca. Rodzi się z gotowości, by uznać w drugim człowieku nie obcego, ale bliźniego – mówił abp Budzik.

Metropolita lubelski dodał również, że Dzień Judaizmu w Kościele katolickim ma sens wtedy, kiedy nie tylko jest „gestem uprzejmości”, ale także gdy staje się dla nas szkołą. - Szkołą, w której trzeba dostrzegać bogactwo judaizmu, z którego wyrasta chrześcijaństwo, duchowe dziedzictwo modlitwy, słuchania i głoszenia Słowa Bożego, ale także bolesną historię, której zbyt często brakowało wrażliwości, a czasem zwyczajnej odwagi, aby stanąć po stronie prześladowanych – powiedział abp Budzik, akcentując potrzebę dostrzegania godności każdego człowieka.

Bliskość, która nie zawłaszcza

Słowa Rut metropolita lubelski odczytał jako program budowania bliskości, „ale takiej bliskości, która nie zawłaszcza”. Jak podkreślał, „prawdziwa bliskość polega na tym, że stajemy obok siebie, stajemy w prawdzie, stajemy z szacunkiem”, gotowi słuchać i uczyć się od siebie nawzajem. W tym sensie – zaznaczył – słowa te są wezwaniem do „budowania mostów, a nie murów”, do postawy spotkania, a nie podejrzliwości. Jak mówił, Katolicki Uniwersytet Lubelski, jako miejsce wiary szukającej intelektu, sprzyja takiej drodze dialogu.

Od dialogu elit do dialogu wspólnot

Do znaczenia dialogu katolicko-żydowskiego w perspektywie Kościoła powszechnego nawiązał kard. Kurt Koch, prezes Papieskiej Komisji ds. Stosunków Religijnych z Żydami. W przesłaniu skierowanym do uczestników obchodów na KUL podkreślił wspólną odpowiedzialność obu religii. - Żydzi i chrześcijanie mogą razem podnosić głos w obronie tych, którzy są prześladowani z powodów religijnych – zauważył kard. Koch.

Historyczny i teologiczny kontekst dialogu przypomniał bp. Antonio Staglianò, przewodniczący Papieskiej Akademii Teologicznej w Watykanie. Odwołując się do deklaracji Nostra aetate, wskazał na jej przełomowe znaczenie. - Było to przejście od teologii pogardy do teologii szacunku – ocenił.

Do wyzwań stojących dziś przed dialogiem chrześcijańsko-żydowskim odniósł się także kard. Pierbattista Pizzaballa, łaciński patriarcha Jerozolimy. Podkreślił potrzebę poszerzenia dialogu: „Nie może to być już tylko dialog elit – musi stać się dialogiem wspólnot”.

Rut i pytanie o Boga

Biblijną postać Rut w perspektywie żydowskiej przywołał rabin Boaz Pash z Jerozolimy. Podkreślił znaczenie osobistego poszukiwania Boga. - Najpierw muszę szukać i znaleźć mojego Boga, a dopiero potem będę szukał twojego Boga – zaznaczył, wskazując, że jeśli Bóg jest jeden, nie może być „nasz” ani „wasz”. W tym sensie – jak mówił – dialog religijny nie zaczyna się od deklaracji, lecz od odpowiedzialnego i uczciwego poszukiwania.

RUT – Rzym, uniwersalizm, tradycja

Na zakończenie ks. Paweł Rytel-Andrianik, dyrektor Centrum Relacji Katolicko-Żydowskich im. Abrahama J. Heschela KUL, zaproponował klucz interpretacyjny Dnia Judaizmu w postaci skrótu RUT.

Pierwszym jego wymiarem jest Rzym (Roma) – czterdziesta rocznica wizyty Papieża Jana Pawła II w synagodze rzymskiej. To wydarzenie stało się jednym z najważniejszych znaków nowego etapu relacji chrześcijańsko-żydowskich. - I jak ktoś pyta, dlaczego jest Dzień Judaizmu, to właśnie tu jest odpowiedź – podkreślił ks. Rytel-Andrianik. Drugim elementem jest uniwersalizm. Ks. Rytel-Andrianik zwrócił uwagę, że Centrum Heschela KUL jest zakorzenione w Lublinie, a jednocześnie obecne w Jerozolimie, Rzymie, Nowym Jorku i Los Angeles. To – jak zaznaczył – realizacja postulatu, by dialog „schodził od elit do ludzi”.

Trzecim wymiarem RUT jest tradycja. - Łączy nas Biblia, łączy nas tradycja i to jest najważniejsze – podsumował dyrektor Centrum Heschela KUL.