"Pamięć, która łączy"

Polscy chrześcijanie w dialogu z Żydami i judaizmem

Dlaczego oni to robią

Rabin Michael Schudrich

Podróżując po Polsce, w niemal każdym mieście, miasteczku i wiosce spotykam się z grupami lub pojedynczymi osobami, które zajmują się ochroną miejscowych cmentarzy żydowskich lub synagog. Jest wiele grup Polaków, którzy czują, że ich obowiązkiem jest ochrona żydowskiego dziedzictwa w ich mieście. Niektóre z tych grup są aktywne i efektywne. Inne mają dobre zamiary, ale ich działania nie przynoszą wymiernych rezultatów. W obu przypadkach – istnieją jednak Polacy, którzy czują się zobowiązani do ochrony pamięci o Żydach i ich zasługach dla Polski. Dlaczego oni to robią? Przede wszystkim, są katolikami na wzór Jana Pawła II. Papież-Polak uczynił więcej niż ktokolwiek inny przez dwa tysiące lat w walce z antysemityzmem. Jego nauczanie naprawdę zmieniło postawę wielu (nie wszystkich) Polaków wobec Żydów i judaizmu. Po drugie, Żydzi stanowili przed drugą wojną światową 10% ludności Polski. Ich obecności dzisiaj brakuje wielu Polakom (znowu – nie wszystkim). Jest tak jak z osobą po amputacji, która ciągle czuje usuniętą kończynę, mimo że już jej nie ma. W ostatnich latach znacznie wzrósł i uwidocznił się w polskim życiu publicz- nym nurt walki z antysemityzmem i popierania ochrony kultury i pamięci polskich Żydów. Mamy też do czynienia ze stabilną zmianą na poziomie oficjalnym. Zarówno rząd, jak i prezydent Polski wciąż są konsekwentnymi sojusznikami Izraela i naszej miejscowej społeczności żydowskiej. Samorządy lokalne często chętnie wspierają żydowskie wydarzenia kulturalne. Istnieją także zjawiska negatywne, jednak znacznie więcej jest działań pozytywnych. Niestety zbyt często pozostają one niezauważone przez światową społeczność żydowską. My, Żydzi, wskutek historycznej konieczności i doświadczenia, jesteśmy bardzo dobrzy w rozpoznawaniu i zwalczaniu antysemityzmu. Niestety gorzej idzie nam rozpoznawanie przyjaciół i sojuszników… Coś dobrego dzieje się w Polsce. My, Żydzi, musimy zrozumieć tę nową rzeczywistość, docenić i pielęgnować ją. Jest to wyzwanie pokoleniowe, odmienne od zadań z przeszłości. Także od nas zależy, czy to, co dobre, stanie się jeszcze lepsze.

Michael Schudrich
Naczelny Rabin Polski