Call for Papers – Międzynarodowa konferencja „Documenting the Holocaust: Testimonies as Historical Evidence”
16/06/2026 | Na stronie od 25/02/2026
Źródło: ŻIH
„Documenting the Holocaust: Testimonies as Historical Evidence”
Międzynarodowa konferencja organizowana w ramach Europejskiej Infrastruktury Badań nad Holokaustem (EHRI).
Organizatorzy zapraszają do zgłaszania propozycji referatów na międzynarodową konferencję poświęconą świadectwom Zagłady powstałym w czasie II wojny światowej oraz w bezpośrednim okresie powojennym.
Kolekcja Świadectw Ocalałych z Zagłady, przechowywana w Żydowskim Instytucie Historycznym, stanowi jedno z najwcześniejszych przedsięwzięć mających na celu odnajdywanie i dokumentowanie doświadczeń osób, które przeżyły Zagładę. Jest ona jednak tylko jedną z wielu tego rodzaju kolekcji. Na przestrzeni lat liczne instytucje inicjowały projekty gromadzenia relacji i wspomnień Ocalałych, tworząc bogaty, złożony materiał.
Celem konferencji jest analiza świadectw jako materiału dowodowego w badaniach historycznych, poprzez refleksję nad ich potencjałem i ograniczeniami, kontekstami powstania oraz późniejszym wykorzystaniem w nauce, edukacji i upamiętnieniu.
Zachęcamy do zgłaszania wystąpień podejmujących krytyczną analizę wczesnych świadectw Zagłady i sytuujących je w szerszych debatach historiograficznych, metodologicznych i etycznych. Szczególna uwaga podczas konferencji zostanie poświęcona audiowizualnym świadectwom Ocalałych z Zagłady.
Zapraszamy również do nadsyłania referatów dotyczących specyficznych wyzwań metodologicznych, interpretacyjnych i etycznych związanych z relacjami wideo. Propozycje mogą dotyczyć relacji między wczesnymi świadectwami pisanymi a późniejszymi narracjami rejestrowanymi, a także tego, w jaki sposób narracja retrospektywna kształtuje świadectwo Ocalałych w czasie. Możliwe są również analizy roli świadectw wideo w badaniach historycznych, wystawach muzealnych i historii publicznej, jak również refleksje nad etycznymi aspektami ich gromadzenia i udostępniania.
Proponowane obszary tematyczne (lista otwarta):
- Kolekcja Świadectw Ocalałych z Zagłady w Archiwum Żydowskiego Instytutu Historycznego: historia, zakres i znaczenie
- Świadectwa rejestrowane w czasie wojny oraz bezpośrednio po jej zakończeniu
- Żydowskie komisje historyczne i wczesne inicjatywy dokumentacyjne
- Świadectwo jako źródło historyczne: metodologia i interpretacja
- Formy narracyjne, język i milczenie w relacjach Ocalałych
- Relacje między pamięcią, traumą a pisarstwem historycznym
- Perspektywy porównawcze w badaniach nad wczesną dokumentacją Zagłady Świadectwa a rekonstrukcja historii lokalnych
- Problemy etyczne związane z wykorzystaniem świadectw
- Świadectwa wideo: narracja audiowizualna, praktyki prowadzenia wywiadów i analiza historyczna
- Refleksja nad nowymi technologiami i kierunkami analitycznymi, w szczególności w obszarze nauk obliczeniowych
- Konferencja adresowana jest do historyków, archiwistów, literaturoznawców, socjologów, antropologów oraz badaczy i badaczek reprezentujących dyscypliny pokrewne, zajmujących się studiami nad Zagładą, badaniami nad pamięcią oraz archiwistyką. Mile widziane są również podejścia z zakresu humanistyki cyfrowej.
Komitet konferencyjny:
- Natalia Aleksiun (Harry Rich Professor of Holocaust Studies, University of Florida)
- Havi Dreifuss (Yad Vashem)
- Barbara Engelking (Centrum Badań nad Zagładą Żydów, IFiS PAN)
- Éva Kovács (Wiener Wiesenthal Institut für Holocaust-Studien)
- Stephan Naron (Fortunoff Video Archive for Holocaust Testimonies)
- Christine Schmidt (The Wiener Holocaust Library)
- Zofia Trębacz (Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma)
Konferencja jest zorganizowana przez Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma
Konferencja odbywa się w ramach projektu EHRI‑PL i jest współfinansowana ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego na realizację zadania „Bieżąca działalność Polskiego Krajowego Węzła EHRI‑PL – konsorcjum EHRI‑ERIC, realizowanego przez Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma [ŻIH] na lata 2025–2027 we współpracy z partnerami krajowymi.”