WIELKOPIĄTKOWA MODLITWA ZA ŻYDÓW W MSZALE RZYMSKIM

(Opracowanie: Polska Rada Chrześcijan i Żydów, 2007)


1. Wersja z Mszału Piusa V z 1570 r. (treść modlitwy sięga VI w).:

Oremus et pro perfidis Iudaeis: ut Deus et Dominus noster auferat velamen de cordibus eorum; ut et ipsi agnoscant Iesum Christum, Dominum nostrum.

(Tu, od VIII w., opuszczało się występujące w pozostałych modlitwach wezwanie: „Flectamus genua” – „Klęknijmy”. Zaniechanie modlitwy na klęczkach motywowane było tym, że Żydzi przyklękali przed Jezusem w czasie męki na znak szyderstwa. Jednak ewangeliczne opisy męki mówią wyraźnie, że tego szyderstwa dopuszczali się żołnierze Piłata – por. Mk15,16-20; Mt27,27-31. Wezwanie to przywrócono za czasów Piusa XII w 1955 r.)

Omnipotens sempiterne Deus, qui etiam iudaicam perfidiam a tua misericordia non repellis: exaudi preces nostras, quas pro illius populi obcaecatione deferimus; ut, agnita veritatis tuae luce, quae Christus est, a suis tenebris eruantur.

Módlmy się też za wiarołomnych Żydów, aby Bóg i Pan nasz zdjął zasłonę z ich serc, by i oni poznali Jezusa Chrystusa, Pana naszego. Wszechmogący, wieczny Boże, który także żydowskiej wiarołomności od miłosierdzia Twojego nie odrzucasz, wysłuchaj prośby nasze, które za ten lud zaślepiony zanosimy, aby poznawszy światło Twojej prawdy, którą jest Chrystus, z ciemności swych wybawieni zostali.

2. Wersja z 1960 r.:

Oremus et pro Iudaeis: ut Deus et Dominus noster auferat velamen de cordibus eorum; ut et ipsi agnoscant Iesum Christum, Dominum nostrum. Omnipotens sempiterne Deus, qui Iudaeos etiam a tua misericordia non repellis: exaudi preces nostras, quas pro illius populi obcaecatione deferimus; ut, agnita veritatis tuae luce, quae Christus est, a suis tenebris eruantur.

Módlmy się też za Żydów, aby Bóg i Pan nasz zdjął zasłonę z ich serc, by i oni poznali Jezusa Chrystusa, Pana naszego. Wszechmogący, wieczny Boże, który także Żydów od miłosierdzia Twojego nie odrzucasz, wysłuchaj prośby nasze, które za ten lud zaślepiony zanosimy, aby poznawszy światło Twojej prawdy, którą jest Chrystus, z ciemności swych wybawieni zostali.

3. Wersja z „Mszału w reformie” z 1965 r.:

Oremus et pro Iudaeis: ut Deus et Dominus noster faciem suam super eos illuminare dignetur; ut et ipsi agnoscant omnium Redemptorem, Iesum Christum Dominum nostrum. Omnipotens sempiterne Deus, qui promissiones tuas Abrahae et semini eius contulisti: Ecclesiae tuae preces clementer exaudi; ut populus acquisitionis antiquae ad redemptionis mereatur plenitudinem pervenire.

Tłumaczenie w Mszale w języku polskim (wyd. 1968 r.):

Módlmy się także za Żydów: niech Bóg i Pan nasz raczy ukazać im swoje jaśniejące oblicze, aby i oni uznali Odkupiciela wszystkich ludzi, Jezusa Chrystusa, Pana naszego. Wszechmogący, wieczny Boże, Ty dałeś swoje obietnice Abrahamowi i jego potomkom; wysłuchaj łaskawie próśb swojego Kościoła, aby lud, który niegdyś był narodem wybranym, mógł osiągnąć pełnię odkupienia. (dosłownie: „lud dawnego [starego, pierwotnego] wybrania”)

4. Wersja z Mszału Pawła VI z 1970 r. (obowiązująca dzisiaj):

Oremus et pro Iudeis, ut , ad quos prius locutus est Dominus Deus noster, eis tribuat in sui nominis amore et in sui foederis fidelitate proficere. Omnipotens sempiterne Deus, qui promissiones tuas Abrahae eiusque semini contulisti: Ecclesiae tuae preces clementer exaudi; ut populus acquisitionis prioris ad redemptionis mereatur plenitudinem pervenire.

Tłumaczenie w Mszale w języku polskim (wyd.1986r.):

Módlmy się za Żydów, do których przodków Pan Bóg przemawiał, aby pomógł im wzrastać w miłości ku Niemu i w wierności Jego przymierzu. Wszechmogący, wieczny Boże, Ty dałeś swoje obietnice Abrahamowi i jego potomkom; wysłuchaj łaskawie prośby swojego Kościoła, aby lud, który niegdyś był narodem wybranym, mógł osiągnąć pełnię odkupienia.

Modlitwa w języku łacińskim mówi o Żydach, do których jako pierwszych (dosł. „najpierw”) Bóg przemawiał oraz o ich wzrastaniu w miłości Imienia Bożego (co ginie w polskim tłumaczeniu), a także używa sformułowania: „lud pierwszego wybrania” (dosł. „wcześniejszego nabycia, pozyskania”), nie zaś: ”lud, który niegdyś był narodem wybranym” (co sugeruje, że przestał być).

Zestawienie tekstu łacińskiego modlitwy z przekładami na inne języki:

Tekst łaciński:

Oremus et pro Judaeis,
ut, ad quos prius locutus est Dominus Deus noster,
eis tribuat in sui nominis amore
et in sui foederis fidelitate proficere. (Oratio in silentio. Deinde sacerdos:)

Omnipotens sempiterne Deus,
qui promissiones tuas Abrahae eiusque semini contulisti,
Ecclesiae tuae preces clementer exaudi,
ut populus acquisitionis prioris
ad redemptionis mereatur plenitudinem pervenire.

Przekład włoski:

Preghiamo per gli Ebrei:
il Signore Dio nostro, che li scelse primi fra tutti gli uomini ad accogliere la sua parola,
li aiuti a progredire sempre nell’amore del suo nome e nella fedelta’ alla sua alleanza.

Dio onnipotente ed eterno,
che hai fatto le tue promesse ad Abramo e alla sua discendenza, ascolta la preghiera della tua Chiesa, perche’ il popolo primogenito della tua alleanza possa giungere alla pienezza della redenzione.

Przekład niemiecki:

Lass uns beten für die Juden, zu denen Gott, unser Herr, zuerst gesprochen hat: Er bewahre sie in der Treue zu seinem Bund und in der Liebe zu seinem Namen, damit sie das Ziel erreichen, zu dem sein Ratschluss sie führen will.

Allmächtiger, ewiger Gott, du hast Abraham und seinen Kindern deine Verheißung gegeben. Erhöre das Gebet deiner Kirche für das Volk, das du als erstes zu deinem Eigentum erwählt hast: Gib, dass es zur Fülle der Erlösung gelangt.

Przekład francuski:

Prions pour le Juifs a' qui Dieu a parle', en premier: qu'ils progressent dans l'amour de son Nom et la fide'lite' e son Alliance.

Dieu e'ternel et Tout-Puissant, toi qui a choisi Abraham et sa desendance pour en faire les fils de ta promesse, conduis a' la ple'nitude de la re'demption le premier peuple de l'Alliance, comme ton E'glise t'en supplie. Par Je'sus, le Christ, Notre Seigneur. Amen.

Przekład angielski:

Let us pray for the Jewish people, the first to hear the word of God, that they may continue to grow in the love of his name and faithfulness to his covenant. (Pause)

Almighty and eternal God, long ago you gave your promise to Abraham and his posterity.
Listen to your Church as we pray, that the people you first made your own,
may arrive at the fullness of redemption. We ask this through Christ the Lord. Amen.

Przekład hiszpański:

Por los judios
Oremos por el pueblo judio, el primero a quien Dios hablo' desde antiguo por los profetas.
Para que el Sen'or acreciente en ellos el amor de su nombre y la fidelidad a la alianza que sello' con sus padres:
y de este modo sean, en todo lugar, portadores de paz y de espiritu de concordia.

Dios todopoderoso y eterno, que confiaste tus promesas a Abrahan u su descendencia,
escucha con piedad las suplicas de tu Iglesia,
para que el peueblo e la primera alianza llegue a conseguir en plenitud la redencion.
Por Jesucristo nuestro Sen'or. Amen.